Đông y là một nền y học truyền thống bắt nguồn ở châu á – cụ thể hơn ở phía Đông Châu Á – chủ yếu ở các nước: Trung Quốc, Việt Nam, Hàn Quốc, Nhật Bản… mà Trung Hoa được cho rằng có ảnh hưởng và đóng góp lớn nhất trong hệ thống nền tảng lý luận.
Y học cổ truyền là tên gọi chung vì hầu như nước nào cũng có nền y học xưa – nhân gian – của riêng mình tuỳ thuộc vào vị trí, khí hậu, thổ nhưỡng mà tạo nên nét đặc trưng riêng của nước đó và nó được truyền qua thế hệ. Nói đến y học cổ truyền là đề cập nhiều phương pháp chữa bệnh: dùng thuốc, không dùng thuốc (khí công, châm cứu, massage, yoga, võ thuật,….tuỳ từng nước)
Đông dược là đề cập đến việc điều trị dùng thuốc ở các phương Đông châu Á: chủ yếu làTrung, Hàn, Nhật, Việt. Mỗi nước tuỳ vào khí hậu, thổ nhưỡng, khoáng sản, thực vật… khác nhau để góp phần tạo nên nền đông được của khu vực này.
Trung Y là nền Y học của Trung Quốc gồm cả Y học cổ truyền và y học hiện đại (y học hiện đại hay còn gọi là Tây Y). Nhưng vì sự ảnh hưởng quá sâu rộng của nền y học cổ truyền Trung Quốc với các nước xung quanh nên Trung Y còn được hiểu theo một nghĩa hẹp hơn là ” nền y học cổ truyền của Trung Quốc”.
Thuốc bắc là một nhánh của Y học cổ truyền – điều trị dùng thuốc – mà chúng ta hay nghe hằng ngày . Do vị trí Trung Quốc nằm ở phía bắc nước ta nên có tên gọi như vậy. Nghĩa là do có các yếu tố lịch sử, địa lý gần kề nên nền Y học của Trung Quốc và Việt Nam có ảnh hưởng qua lại, giao nhau.
Do sự ảnh hưởng sâu rộng, nền tảng của nền y học cổ truyền Trung Quốc và sự giao nhau với nền y học cổ truyền Việt Nam. Nên từ bài viết này trở đi, khi đề cập đến thuật ngữ y học cổ truyền (YHCT) nghĩa là song song nhắc đến CẢ HAI: nền Y học cổ truyền trung quốc + nền Y học cổ truyền Việt Nam.
Thuốc bắc đề cập đến việc sử dụng thực vật ở dạng lá, rễ, vỏ cây, hoa, quả, hạt để điều trị bệnh và lập lại sự cân bằng trong cơ thể. Nền y học cổ truyền phát triển qua nhiều thế kỷ, những dược liệu được sử dụng riêng rẽ hoặc phối hợp với nhau tạo nên bài thuốc hay thang thuốc – thang thuốc có thể đem nấu để chiết lấy nước, hoặc có thể đem nghiền thầy bột để dùng, hoặc có thể đem bột hoà với mật ong tạo dạng viên (tuỳ theo điều chế mà có: viên mềm gọi là “tễ”, viên cứng gọi là ” hoàn”. Chúng ta có thể bắt gặp trrong đời sống như : thuốc tễ, viên tễ, viên hoàn cứng).
Y học cổ truyền không biết xuất hiện chính xác từ khi nào. Một vài tài liệu sớm nhất được ghi nhận từ thời nhà Hán (năm công nguyên 25-220) ở Trung Quốc. Điều này có nghĩa là, Y học cổ truyền đã xuất hiện trước đó rất lâu. Và thuốc bắc cũng phát triển trong thời gian đó. Sau đó đến thời nhà Đường, chứng kiến sự xuất hiện của BẢN THẢO CƯƠNG MỤC (Materia Medica) chứa thông tin hơn 850 loại thảo dược được sử dụng Trong suốt chiều dài lịch sử đó, Thuốc Bắc được sử dụng và phát triển.
YHCT cho chúng ta những thảo dược để giúp cơ thể đạt, thiết lập, duy trì trạng thái cân bằng, giữ cho thân thể, tâm, thần ở trạng thái khoẻ mạnh. Giúp chúng ta đạt trạng thái tốt nhất của cơ thể,
