Nhiều phụ nữ sau sinh sữa mẹ rất ít hoặc hầu như là không có. Mà sữa mẹ lại là nguồn dinh dưỡng rất quý giá giúp cho sự phát triển của trẻ trong những năm tháng đầu đời. Trong y học cổ truyền, việc thiếu sữa của các bà mẹ có thể do những nguyên nhân sau
Nội dung bài viết
Nguyên nhân thiếu hoặc không có sữa
Mất máu trong quá trình sinh nở
Trong quá trình sinh nở người phụ nữ bị mất máu nhiều, mà máu (huyết) đầy đủ thì mới là nguồn để tạo ra sữ mẹ. Hoặc quá trình chuyển dạ kéo dài quá mức cũng ảnh hưởng đến khí huyết của người mẹ làm cơ thể tạo ra nguồn sữa càng khó khăn
Những vấn đề về cảm xúc
Trong những tháng mang thai, người phụ nữ có thể lo lắng, căng thẳng, stress quá mức cũng gây ra hiện tượng thiếu sữa mẹ. Những cảm xúc này ở mức độ nhẹ thì không ảnh hưởng sức khỏe, nhưng nếu lặp đi lặp lại, kéo dài sẽ làm khí huyết ứ trệ, cho dù khí huyết có đầy đủ, thì việc ứ trệ cũng cản trở sự lưu thông và tạo thành sữa mẹ.
Do đó, khi phụ nữ sau sinh, bị thiếu sữa thì cần xác định là do nguyên nhân nào để có phương thuốc điều trị phù hợp. Có những trường hợp hai nguyên nhân này xuất hiện đan xen cùng lúc, nên người thầy thuốc cần biết gia giảm các vị thuốc bắc cho phù hợp với từng hoàn cảnh cụ thể.
Các bài thuốc bắc giúp lợi sữa
Trường hợp sau sinh hoặc trong quá trình mang thai khí huyết bị ảnh hưởng, hư suy: có thể sử dụng các vị thuốc bắc sau phối hợp nấu thành món ăn
- Đảng sâm, hoàng kỳ giúp bổ khí, vì Khí là một nhân tố giúp việc hình thành sữa mẹ
- Kết hợp thêm vị thuốc bắc: đương quy, mạch môn đông giúp dưỡng huyết
- Gia thêm vị thuốc Mộc Thông, Cát Căn để khơi thông nơi tắc nghẽn
- Giò heo bỏ chung các vị thuốc và đem hầm mềm
- Ngoài ra có thể kết hợp các vị thuốc bổ âm dưỡng huyết: thục địa, bạch thược…
Trong trường hợp thiếu sữa hoặc không có sữa do khí trệ làm vú căng tức, trướng đau , thì dùng những vị thuốc bắc có tác dụng hành khí, giải uất
- Kết hợp 3 vị thuốc đương quy, bạch thược, xuyên khung giúp hoạt huyết dưỡng huyết
- Thanh bì, Sài hồ giúp hành khí, giải uất
- Sinh địa, thiên hoa phấn hai vị thuốc giúp sinh tân dịch
- Thông thảo, Cát Căn vị thuốc bắc giúp khơi thông những nơi bít tắc trong kinh mạch
- Vương bất lưu hành giúp hoạt huyết, lợi sữa
- Những trường hợp có dấu hiệu sưng đau đỏ căng tức ở vú có thể gia thêm vị thuốc Hoàng cầm, bồ công anh, hạ khô thảo
Sử dụng 7-10 ngày sau sinh sẽ giúp bồi bổ khí huyết người phụ nữ, sẽ giúp cải thiện nguồn sữa mẹ một cách đáng kể.
Ngoài ra, người phụ nữ trong thời kỳ mang thai phải biết cách chăm sóc bản thân tạo điều kiện nuôi dưỡng bé tốt nhất sau sinh
Những yếu tố giúp lợi sữa cho bà mẹ
- Sữa có thành phần chủ yếu là nước, nên bà mẹ phải uổng đầy đủ nước trong thời kỳ mang thai và cả sau sinh
- Sau sinh em bé, lặp tức cho bé bú mẹ ngay, một mặt tận dụng nguồn sữa non, và việc em bé mút vú mẹ (dù vú mẹ có ít sữa đi chăng nữa) sẽ kích thích tạo thêm sữa.
- Giữ tinh thần lạc quan, thoải mái, suy nghĩ tích cực để không gây ra tâm trạng u uất
- Ăn uống khoa học, đầy đủ dinh dưỡng, không nên kiêng khem quá mức
- Sữa mẹ quá ít, không đủ cho trẻ bú, thì phải để cho trẻ bú hết sữa mẹ rồi mới dùng thêm sữa công thức, không nên làm ngược lại
Việc ăn uống khoa học, biết cách chăm sóc bản thân, kết hợp sử dụng những bài thuốc bắc cổ truyền giúp hỗ trợ rất nhiều các bà mẹ có nguồn sữ dồi dào để cung cấp cho bé.
